Tóm tắt nhanh: Để nâng cuộn thép, cuộn giấy, cuộn màng an toàn cần chọn đúng cách giữ cuộn: kẹp lõi cho cuộn có lõi cứng, kẹp ôm ngoài cho cuộn cứng, móc C khi đặt cuộn nằm ngang, hút chân không bơm điện cho cuộn kim loại quấn chặt (tới khoảng 1 tấn). Tool được treo trên tay nâng trợ lực, cầu trục xoay (tới khoảng 500 kg), thanh ray 5T 200 kg hoặc gắn trên xe nâng điện kẹp cuộn. Nếu cần lật cuộn 90 độ hay rút trục airshaft, nên dùng tay nâng trợ lực hoặc tool lật có motor.

Vì sao nâng cuộn thép, cuộn giấy bằng tay rất dễ gây tai nạn

Cuộn nguyên liệu có mặt ở hầu hết nhà máy: cuộn giấy, cuộn màng nhựa, cuộn vải trong ngành in và bao bì; cuộn dây đồng trong xưởng quấn motor; cuộn thép, cuộn nhôm khổ nhỏ trong xưởng dập và gia công kim loại. Trọng lượng thường từ vài chục kg đến hàng trăm kg, cuộn kim loại có thể tới khoảng 1 tấn.

Khó nhất ở cuộn là hình dạng tròn: cuộn dễ lăn, trọng tâm lệch khi nghiêng, mép cuộn mềm dễ móp và hỏng lớp ngoài. Công việc lại không chỉ là nhấc lên đặt xuống mà còn phải lật cuộn từ nằm sang đứng 90 độ, lồng cuộn vào trục máy, hoặc rút trục hơi airshaft ra khỏi lõi. Làm bằng tay hoặc dùng xe nâng thường vừa chậm vừa dễ kẹp tay, đau lưng và làm hỏng cuộn.

4 cách giữ cuộn khi nâng và bảng so sánh

Trước khi chọn thiết bị mang tải, cần chọn đúng cách giữ cuộn. FullSharp thường dùng 4 kiểu tool sau:

  • Kẹp lõi (đâm lõi, nở lõi): trục đâm vào lỗ lõi rồi nở ra giữ chặt từ bên trong, không chạm mặt ngoài cuộn. Phù hợp cuộn giấy, màng, vải có lõi giấy hoặc lõi nhựa đủ cứng.
  • Kẹp ôm ngoài: hai má kẹp ôm thân cuộn, thường kèm xoay cuộn. Phù hợp cuộn cứng, mặt ngoài chịu được lực kẹp.
  • Móc C, móc hai đầu: luồn qua lỗ lõi để treo cuộn nằm ngang, tiện khi đưa cuộn vào trục máy hoặc giá đỡ.
  • Hút chân không: mặt hút áp vào mặt đầu hoặc thân cuộn kim loại quấn chặt. Cuộn nặng dùng mặt hút điện với bơm AC công suất lớn, thao tác nhanh trong tầm gần.
Cách giữ cuộnLoại cuộn phù hợpƯu điểmCần lưu ý
Kẹp lõiCuộn giấy, màng, vải có lõiKhông làm móp mép cuộn, lật 90 độ dễLõi phải đủ cứng, đúng đường kính lõi
Kẹp ôm ngoàiCuộn cứng, cuộn quấn chặtGắp nhanh, xoay cuộn đượcKhông hợp cuộn mềm, mặt ngoài dễ trầy
Móc C, móc hai đầuCuộn có lỗ lõi, cần đặt nằm ngangĐơn giản, chi phí thấpCần thao tác luồn móc, ít hợp khi lật cuộn
Hút chân khôngCuộn thép, cuộn nhôm mặt kínKhông cần chạm lõi, rất nhanhMặt hút phải kín khí, cần đánh giá bề mặt

Xem thêm các mẫu tool tại giải pháp nâng hạ cuộn nguyên liệu và mặt hút FS-C nâng cuộn.

Lật cuộn 90 độ và rút trục airshaft

Ở ngành in, bao bì và màng nhựa, cuộn thường được cất nằm đứng trên pallet nhưng phải lắp nằm ngang vào máy. Tool lật cuộn cho phép nhấc cuộn từ pallet, lật 90 độ ngay trên không rồi đưa thẳng vào trục máy. Có loại lật bằng tay, loại lật bằng motor cho cuộn nặng (FullSharp đã làm tool lật cuộn bằng motor cho cuộn 250 kg).

Khi cuộn đã quấn xong trên trục hơi airshaft, việc rút trục dài và nặng ra khỏi lõi cũng rất vất vả. Tay nâng trợ lực khí nén hoặc tay nâng điện khớp nối với đầu kẹp trục giúp 1 công nhân rút trục nhẹ nhàng, giữ trục thẳng để không làm hỏng lõi.

Thiết bị mang tool nâng cuộn phù hợp

Tool giữ cuộn cần được treo hoặc gắn trên một thiết bị mang tải. Tùy mặt bằng và tần suất làm việc:

Với cuộn thép, cuộn nhôm nặng, thường dùng mặt hút chân không bơm điện treo dưới cầu trục hoặc pa lăng.

Cách chọn thiết bị nâng cuộn theo 5 bước

  1. Đo cuộn: trọng lượng lớn nhất, đường kính ngoài, bề rộng cuộn, đường kính và vật liệu lõi.
  2. Chọn điểm giữ: có lõi cứng thì ưu tiên kẹp lõi; cuộn kim loại quấn chặt có thể hút chân không; cuộn cứng không lõi dùng kẹp ôm.
  3. Liệt kê thao tác: chỉ nâng hạ, hay cần lật 90 độ, lồng vào trục máy, rút trục airshaft.
  4. Xác định phạm vi di chuyển: một vị trí cố định thì chọn tay nâng hoặc cầu trục xoay; nhiều máy, nhiều kho thì chọn xe nâng điện.
  5. Kiểm tra nguồn và môi trường: có khí nén hay chỉ có điện, phòng sạch cần vật liệu inox, khu vực có dung môi cần thiết bị khí nén.

Lưu ý an toàn khi nâng cuộn

  • Không đứng hoặc đưa tay dưới cuộn đang treo, nhất là khi lật cuộn.
  • Kiểm tra lõi cuộn trước khi kẹp lõi: lõi bị bẹp, ẩm hoặc nứt có thể tuột.
  • Mặt hút chân không cần có đồng hồ và cảnh báo mất chân không; kiểm tra giác hút định kỳ.
  • Chọn tải định mức của tool và thiết bị mang tải lớn hơn cuộn nặng nhất, tính cả trọng lượng tool.
  • Bảo trì má kẹp, chốt khoá, xích và cáp theo lịch; đào tạo công nhân vận hành đúng thao tác.

Video thiết bị đang vận hành

Tay nâng trợ lực nâng và lật cuộn nguyên liệu 98–268 kg
Xe nâng điện nâng cuộn và xoay 90 độ, cuộn 500–1200 mm
Tay nâng khớp nối kẹp rút trục airshaft ra khỏi cuộn
Mặt hút chân không dùng điện nâng cuộn kim loại 1000 kg

Câu hỏi thường gặp

Nâng cuộn giấy, cuộn màng dùng thiết bị gì?

Cuộn có lõi thường dùng tool kẹp lõi treo trên tay nâng trợ lực, cầu trục xoay hoặc thanh ray với air balancer. Nếu cần chở cuộn giữa kho và nhiều máy, dùng xe nâng điện kẹp lõi hoặc kẹp ôm cuộn.

Có thể hút chân không để nâng cuộn thép không?

Có, với cuộn thép, cuộn nhôm quấn chặt và bề mặt đủ kín khí. Cuộn nặng dùng mặt hút điện với bơm AC công suất lớn, treo dưới cầu trục hoặc pa lăng, thao tác trong tầm gần.

Làm sao lật cuộn từ đứng sang nằm 90 độ?

Dùng tool lật cuộn (lật tay hoặc lật bằng motor) treo dưới tay nâng trợ lực hay cầu trục, hoặc xe nâng điện có đầu xoay 90 độ. Cuộn được lật ngay trên không rồi đưa thẳng vào trục máy.

Rút trục airshaft khỏi cuộn bằng cách nào cho nhẹ?

Dùng tay nâng trợ lực khí nén hoặc tay nâng điện khớp nối có đầu kẹp trục. Tay nâng giữ trục thẳng và đỡ trọng lượng trục, 1 công nhân rút ra được mà không làm hỏng lõi.

Cần gửi thông tin gì để FullSharp tư vấn thiết bị nâng cuộn?

Trọng lượng cuộn lớn nhất, đường kính ngoài, bề rộng, đường kính và vật liệu lõi, thao tác cần làm (nâng, lật, lồng trục, rút trục), vị trí lấy và đặt cuộn, nguồn khí nén và ảnh khu vực làm việc.

Gửi FullSharp trọng lượng và kích thước cuộn (đường kính ngoài, bề rộng, lõi), thao tác cần làm (nâng, lật 90 độ, lồng trục, rút airshaft) và ảnh khu vực làm việc để được khảo sát, tư vấn miễn phí.