Tóm tắt nhanh: Chọn pa lăng điện theo 5 bước: tải trọng (vật nặng nhất cộng tool, dư thêm 20–25%), nguồn điện (1 pha 220V cho tải 60–480 kg, 3 pha 380V cho tải đến 20 tấn và chạy liên tục), kiểu tốc độ (2 cấp, biến tần hay servo), kết cấu treo (thanh ray, cầu trục xoay, cổng trục) và môi trường làm việc. Cần định vị theo milimet thì chọn pa lăng servo, tốc độ thấp nhất 0,05 m/phút; phòng sạch hoặc khu dễ cháy nổ thì dùng pa lăng phòng sạch có xích bọc ống xếp hoặc pa lăng khí nén.

Pa lăng điện là gì, khi nào nhà xưởng cần

Pa lăng điện là thiết bị nâng hạ dùng động cơ điện kéo xích hoặc cáp thép, treo trên thanh ray, cầu trục xoay hoặc cổng trục. Nhà xưởng cần pa lăng khi vật nặng hơn khoảng 25 kg phải nâng nhiều lần mỗi ca, như khuôn, phôi CNC, động cơ, thùng phuy, cuộn nguyên liệu hay khay hàng.

Chọn sai pa lăng thường gặp ba lỗi: tải quá sát định mức nên máy nhanh hỏng, tốc độ quá nhanh khiến tải giật và khó đặt vào đồ gá, hoặc nguồn điện trong xưởng không phù hợp. Dưới đây là cách chọn theo 5 bước mà đội kỹ thuật FullSharp dùng khi khảo sát.

Bước 1 và 2: chọn tải trọng và nguồn điện

Tải trọng tính bằng trọng lượng vật nâng nặng nhất cộng trọng lượng tool (móc, kẹp, mặt hút), rồi cộng thêm khoảng 20–25% dự phòng. Ví dụ khuôn 300 kg dùng tool kẹp 40 kg thì nên chọn pa lăng 500 kg thay vì 350 kg.

Nguồn điện quyết định dòng máy. Xưởng nhỏ, garage hay khu vực chỉ có điện 1 pha 220V thì chọn pa lăng điện 1 pha nhỏ gọn, tải 60–480 kg. Tải lớn, chạy liên tục nhiều giờ mỗi ngày thì dùng pa lăng 3 pha 380V, tải 125 kg đến 20 tấn, phanh điện từ, chuẩn chống bụi nước IP55.

Bước 3: chọn tốc độ nâng: 2 cấp, biến tần hay servo

Tốc độ nâng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và độ an toàn khi đặt tải. Pa lăng 2 cấp tốc độ đủ cho việc nâng chuyển thông thường; biến tần giúp nâng nhanh khi không tải và hạ êm khi có tải; servo dùng cho việc cần định vị theo milimet.

Loại pa lăngTải nângTốc độ nângTính năngHợp với
Pa lăng điện 1 pha60–480 kg2 cấp nhanh, chậmNguồn 220V, nhỏ gọn, dễ lắp và di chuyểnTrạm lắp ráp, xưởng không có điện 3 pha
Pa lăng điện 3 pha125 kg – 20 tấn2 cấp nhanh, chậmNguồn 380V, phanh điện từ, chống bụi nước IP55, chạy liên tụcCơ khí, kho, làm việc nhiều giờ
Pa lăng hạ chậm chỉnh được250 kg – 1 tấn2 cấp, tốc độ hạ chậm chỉnh đượcĐộng cơ không chổi than, tự ngắt khi quá tải, quá nhiệt, điện áp bất thườngÉp khuôn, lắp ráp cần căn chỉnh
Pa lăng xích biến tần125–5.000 kgVô cấp; chậm hơn 1/2 và nhanh hơn 50% so với 2 cấp thườngKhởi động, dừng êm, tự giảm tốc khi gần giới hạn trênDây chuyền cần nâng nhanh, hạ êm
Pa lăng xích servo125–5.000 kgVô cấp 0–16 m/phút, thấp nhất 0,05 m/phútPhanh kép, hiển thị tốc độ và mã lỗi, định vị chính xácLắp ráp chính xác, khuôn, phôi CNC
Pa lăng phòng sạch125–2.000 kg1–12 m/phút (tải nhỏ), 0,5–4 m/phút (2 tấn)Xích bọc ống xếp chống bụi, nguồn 380VĐiện tử, dược, quang điện

Nếu công nhân phải tự tay dẫn tải vào lỗ lắp, nên xem thêm dòng pa lăng servo cân bằng có chế độ thả nổi: người thao tác chỉ đẩy nhẹ, pa lăng đi theo tay.

Bước 4: chọn kết cấu treo pa lăng

Pa lăng chỉ phát huy khi được treo trên kết cấu đúng với khu vực làm việc:

  • Thanh ray treo trần: phủ cả một dây chuyền hoặc nhiều trạm; ray thép 5T tải 200 kg, ray 500 kg, ray nhôm 200 kg đẩy tay rất nhẹ.
  • Cầu trục xoay: phục vụ một trạm máy, bán kính xoay vài mét, lắp đế cố định, gắn tường hoặc đế di động.
  • Cổng trục đẩy tay: khi trần nhà xưởng không chịu lực, cần di chuyển giữa nhiều khu vực, tải 500 kg – 2 tấn.
  • Khung thanh ray độc lập: tự đứng trên nền, không khoan trần, dời được khi đổi bố trí xưởng.

Khi chọn chiều cao nâng, đo từ mặt sàn đến đáy dầm hoặc ray, trừ chiều cao pa lăng, móc và tool. Xưởng trần thấp nên ưu tiên pa lăng xích thân ngắn, vỏ nhôm.

Bước 5: môi trường làm việc và tần suất dùng

Xưởng bụi, ẩm nên chọn pa lăng có cấp bảo vệ IP55 trở lên. Phòng sạch cần pa lăng có xích bọc ống xếp, vỏ không bong sơn. Khu vực có dung môi, sơn, dễ cháy nổ hoặc cần tuyệt đối không sinh nhiệt thì không nên dùng pa lăng điện mà chuyển sang pa lăng khí nén hoặc cầu trục khí nén: không sinh nhiệt, không phát tia lửa.

Tần suất cũng quan trọng: nâng vài lần mỗi giờ thì pa lăng 2 cấp là đủ; nâng liên tục cả ca, mỗi chu kỳ dưới một phút thì nên chọn biến tần hoặc servo để giảm giật, giảm mòn phanh và giảm mỏi tay công nhân.

Lưu ý an toàn khi lắp và dùng pa lăng điện

  • Không nâng quá tải định mức; chọn pa lăng có chức năng ngắt quá tải, ngắt quá nhiệt và công tắc giới hạn hành trình trên, dưới.
  • Móc phải có chốt an toàn; kiểm tra xích, phanh, nút dừng khẩn cấp trước mỗi ca.
  • Không đứng hoặc đưa tay dưới tải đang treo; hạ tải xuống sàn trước khi rời vị trí.
  • Kết cấu treo (ray, cầu trục, cổng trục) phải tính theo tải của pa lăng cộng hệ số an toàn, không treo pa lăng lên xà gồ mái chưa tính toán.
  • Pa lăng điện là thiết bị nâng cần kiểm định an toàn trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định định kỳ theo quy định.

Video thiết bị đang vận hành

Thanh ray treo pa lăng nâng cuộn nguyên liệu 80 kg
Cầu trục xoay và pa lăng điện treo tool kẹp khay nhựa
Cầu trục thanh ray và pa lăng nâng hạ thùng phuy

Câu hỏi thường gặp

Pa lăng điện 1 pha và 3 pha khác nhau thế nào?

Pa lăng 1 pha 220V cắm được ở hầu hết nhà xưởng, gọn nhẹ, hợp tải 60–480 kg. Pa lăng 3 pha 380V có động cơ mạnh hơn, chạy liên tục tốt hơn, dùng cho tải từ 125 kg đến 20 tấn, có thêm bản biến tần và servo chỉnh tốc độ vô cấp.

Nên chọn pa lăng xích điện hay pa lăng cáp điện?

Trong nhà xưởng, tải đến vài tấn và chiều cao nâng vừa phải, pa lăng xích điện gọn, nhẹ, dễ treo lên thanh ray và cầu trục xoay nên phổ biến hơn. Pa lăng cáp thép hợp với chiều cao nâng lớn hoặc cầu trục dầm đôi tải nặng.

Pa lăng điện nên chọn tải bao nhiêu là đủ?

Lấy trọng lượng vật nặng nhất cộng trọng lượng tool (móc, kẹp, mặt hút), rồi cộng thêm 20–25%. Ví dụ khuôn 300 kg và tool 40 kg thì chọn pa lăng 500 kg.

Khi nào nên dùng pa lăng servo thay cho pa lăng điện thường?

Khi cần đặt tải chính xác vào đồ gá, lỗ lắp hay máy CNC, nâng hạ liên tục cả ca, hoặc cần chế độ thả nổi để công nhân dẫn tải bằng tay. Pa lăng xích servo chỉnh tốc độ vô cấp 0–16 m/phút, thấp nhất 0,05 m/phút.

Pa lăng điện có phải kiểm định không?

Có. Pa lăng điện là thiết bị nâng cần kiểm định an toàn trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định định kỳ theo quy định; FullSharp hỗ trợ hồ sơ thiết bị khi bàn giao.

Gửi FullSharp trọng lượng vật nâng (kể cả tool), chiều cao nâng, nguồn điện sẵn có, kiểu treo mong muốn và ảnh khu vực làm việc để được khảo sát và tư vấn chọn pa lăng miễn phí.